أحمد السباعي (مترجم: رسول جعفريان)

346

تاريخ مكة (از آغاز تا پايان دولت شرفاى مكه "1344 ق")

پرهيز از ظلم شهرت داشت و رفتارهاى تجاوزگرانهء برخى از مردمانش را بر ضد تجار و مجاوران از ميان برد . ابن فهد مىگويد : « 1 » وقتى عجلان با ام‌سعد دختر قاضى شهاب‌الدين ازدواج كرد مهريهء او را هفتاد هزار درهم قرار داد . چيزى نگذشت كه آن زن درخواست طلاق كرد ، و او كه دستش باز بود ، وى را طلاق داد . احمد فرزند عجلان اهل جست و خيز بود و آرزوهايى داشت كه از همان رفتارهايش در زمانى كه هنوز پدرش حاكم بود ، آشكار مىشد . عجلان كوشيد تا با روش‌هاى سياستمدارانه او را آرام سازد . براى همين وى را شريك در حكومت كرده برخى از درآمدها را به او اختصاص داد . بسا با اين كار مىخواست وى با استفاده از اين پول‌ها ، به دنبال فراهم كردن موقعيتى براى خود باشد تا اشتهاى او را ارضا كند . احمد چند سال را كه سال آخر آن 774 بود به اشتراك سپرى كرد . زان پس احمد به انفراد حاكم شد و اين پس از آن بود كه شروطى را از سوى پدرش پذيرفت ، از جمله اين كه نام او در خطبه و دعاى براى او روى قبّهء زمزم ترك نشود و براى اين كار به مصحف عثمانى قسم خورد . وى تا زمان درگذشت پدرش عجلان در سال 777 به سوگند خود وفادار ماند و از آن پس احمد امير مستقل مكه شد . « 2 » ما همين روايت را از ابن ظهيره مىپذيريم . فرزندان عجلان پنج نفر از فرزندان عجلان با نام‌هاى احمد ، على ، محمد ، كبيش و حسن شهرت داشتند . ديديم كه احمد ابتدا در امارت با پدرش شريك و سپس اندكى پيش از وفات پدرش در سال 777 مستقل شد . وى اين مطلب را به سلطان مملوكى نوشت و او هم وى را تأييد كرد . اين تأييديه در مكه خوانده شد و احمد سوگند خورد كه به عدالت رفتار كرده و از سلطان پيروى كند .

--> ( 1 ) . إتحاف الورى ، ج 3 ، صص 315 - 316 . ( 2 ) . إفادة الأنام ، خطى .